Mówisz “korzystam z internetu” tak, jakbyś wchodził do jednego, konkretnego miejsca. Tymczasem nie trafiasz do Googla, Facebooka czy jednej bezpiecznej przestrzeni – wchodzisz do wielu powiązanych lecz niezależnych miejsc jednocześnie. Co więcej, Twoje urządzenie cały czas komunikuje się z innymi czasami zupełnie nie pytając Cię o zgodę.
Owszem każde urządzenie, oprogramowanie pyta o akceptacje regulaminu, w którym w mniej lub bardziej niezrozumiały sposób informuje o przetwarzaniu danych. W praktyce uzyskanie informacji, jakie dokladnie dane są zbierane, w jakim celu i komu są przekazywane lub odsprzedawane jest bardzo trudne, o ile w ogóle możliwe.
💡 Dlaczego to ważne?
Jeszcze nie dawno używaliśmy sformułowania „surfowanie po Internecie". Dzisiaj za sprawą urządzeń mobilnych i IoT (Internet of Things) w sieci jesteśmy przez cały czas. Warto sobie uświadomić, że Internet to nie tylko wirtualny odpowiednik rzeczywistości, lecz przede wszystkim sieć połączonych urządzeń, które świadczą sobie różne usługi i tę cyfrową przestrzeń tworzą. Co więcej, ta wirtualna przestrzeń nie jest jedną, spójną, kontrolowaną całością, tylko zbiorem osobnych bytów, z których każdy rządzi się własnymi zasadami.
Dodatkowo, Twoje urządzenie nie wysyła danych tylko gdy klikasz przycisk interfejsu, ale w praktyce komunikuje się z innymi urządzeniami przez cały czas i to poza Twoją kontrolą. Oprogramowanie Twojego fizycznego urządzenia, system operacyjny czy aplikacje przesyłają dane na Twój temat. Wyszukiwarki i przeglądarki oraz platformy i strony internetowe, z których korzystasz, robią dokładnie to samo – profilują Twoją aktywność i monetyzują ją, często w zamian za to, że korzystasz z ich usług “za darmo”.
Co robić, jak żyć?
✅ Buduj własną cyfrową odporność przez edukację
✅ Traktuj każdą stronę i usługę jako osobny, niezależny podmiot z własnymi zasadami – to że reklama wyświetla się na Facebooku czy w Google, nie znaczy, że jest bezpieczna
✅ Używaj produktów, które dbają o prywatność i bezpieczeństwo użytkowników
✅ Pamiętaj: jeśli z usługi korzystasz “za darmo” (wyszukiwarka, poczta, media społecznościowe), to Ty (Twoje dane) są produktem
🔑 Morał na dziś:
Internet to nie jest jedno bezpieczne miejsce, tylko sieć niezależnych powiązanych podmiotów, które nieustannie wymieniają się danymi, często bez Twojej kontroli. Im więcej wiesz na temat jego działania, tym bezpieczniej możesz z niego korzystać.